Daher Socata TBM 850

TBM 850 to francuski samolot turbośmigłowy z jednym silnikiem Pratt & Whitney Canada PT6A-66D i ciśnieniową kabiną. Jest rozwinięciem TBM 700 i nie jest już produkowany. Jego następcą została seria TBM 900, z której w produkcji pozostają TBM 960 i TBM 980. W kabinie są cztery fotele klubowe, a przy jednym pilocie piąty pasażer siada obok niego w kokpicie.

To jeden z najszybszych jednosilnikowych samolotów turbośmigłowych: na wysokości 7925 m leci z prędkością do 593 km/h. Z Warszawy dociera do Zurychu w 2:22 h, a do Nicei w 3:01 h. Większość TBM to jednak samoloty prywatne, często pilotowane przez samych właścicieli. Do czarteru trafia ich niewiele, dlatego przy zapytaniu zwykle pokazujemy też inne samoloty tej klasy.

Kabina: cztery fotele klubowe i miejsce obok pilota

Kabina ciśnieniowa ma 4,05 m długości razem z miejscami pilotów, 1,21 m szerokości i 1,22 m wysokości. Między kokpitem a częścią pasażerską nie ma ściany ani drzwi. Za fotelami pilotów stoją cztery fotele zwrócone do siebie, z rozkładanym stolikiem pośrodku. Wstać w środku się nie da, do fotela przechodzi się pochylonym, ale na siedząco miejsca na nogi i nad głową jest sporo. Wchodzi się przez duże drzwi w lewej burcie. W części samolotów dwa tylne fotele można szybko zdjąć i zamienić tę część kabiny na przestrzeń bagażową.

W TBM 850 toalety zwykle nie ma. Zamykany przedział z toaletą w tylnej części kabiny Daher wprowadził dopiero w nowszych samolotach serii TBM 900, i to kosztem dwóch miejsc. Nie ma też kuchni ani stewardesy; zwykle leci kosz z napojami i zimnymi przekąskami. Internet w tej wersji to rzadkość i zależy od egzemplarza. W kabinie wyraźnie słychać czterołopatowe śmigło, jest głośniej niż w odrzutowcu.

Bagaż w TBM 850

Bagaż mieści się w dwóch miejscach. Główna przestrzeń, około 0,85 m³, jest za tylnymi fotelami, wewnątrz kabiny ciśnieniowej, z siatką i pasami do mocowania. Drugi, mniejszy luk o pojemności około 0,17 m³ znajduje się z przodu kadłuba, za silnikiem, i ładuje się go z zewnątrz. Przy czterech pasażerach rozsądny bagaż to mała walizka i torba na osobę. Narty i torby golfowe wejdą, ale wtedy kosztem jednego z tylnych miejsc.

Ważniejsza od objętości jest masa. Według danych producenta przy pełnych zbiornikach na pilota, pasażerów i bagaż zostaje około 422 kg, a maksymalny ładunek to około 655 kg przy mniejszej ilości paliwa. Na długiej trasie oznacza to zwykle pilota i trzy osoby z lekkim bagażem, a każdy kolejny pasażer to mniej paliwa. Gdy leci pięć osób z walizkami, operator tankuje mniej i na trasach powyżej dwóch godzin może zaplanować postój.

Osiągi, lotniska i przepisy dla jednego silnika

Silnik PT6A-66D jest ograniczony do 700 KM przy starcie i do 850 KM w przelocie, stąd nazwa samolotu. Maksymalna prędkość przelotowa to 593 km/h na wysokości 7925 m, a przy oszczędnej prędkości 467 km/h zasięg rośnie z 2611 km do 2935 km. Na 7925 m samolot wznosi się w około 15 minut, pułap wynosi 9449 m (31 000 stóp). Pierwsze egzemplarze mają starszą awionikę, późniejsze zintegrowany system Garmin G1000.

Według producenta start wymaga około 866 m, a lądowanie około 741 m. Samolot korzysta więc z lotnisk, na które nie zawsze poleci odrzutowiec, takich jak Mandelieu pod Cannes z pasem 1540 m czy La Môle koło Saint-Tropez z pasem 1071 m; na krótkich pasach i w upale operator może ograniczyć masę. Na lotniskach wysoko położonych, takich jak Samedan, latem wydłuża się start.

Jeden silnik oznacza w Unii Europejskiej osobne zasady. Lot komercyjny z pasażerami w nocy albo w chmurach jest możliwy tylko u operatora, który ma zatwierdzenie SET-IMC. Wymaga ono dowodu niezawodności silnika w światowej flocie, stałego monitorowania jego pracy, dodatkowego wyposażenia, na przykład drugiego źródła zasilania elektrycznego i radaru pogodowego, oraz procedur lądowania przymusowego. Bez tego zatwierdzenia pasażerów wozi się tylko w dzień i przy dobrej widoczności. Samolot jest certyfikowany do lotów z jednym pilotem, a od kapitana przepisy wymagają m.in. 700 godzin nalotu.

Przykładowe loty z Warszawy

Tabela pokazuje kierunki osiągalne bez międzylądowania z czterema pasażerami, od Wrocławia po Londyn. Samolot może też wystartować z każdego z piętnastu polskich lotnisk i z wielu mniejszych lotnisk lokalnych, jeśli jest na nich paliwo lotnicze i odprawa.

Ceny w jedną stronę za cały samolot z załogą, bez opłat lotniskowych i podatków od pasażerów. Czas lotu liczymy po ortodromie z Warszawy, z doliczeniem kołowania, startu i podejścia.

Kalkulator poda orientacyjną cenę lotu tym samolotem z Warszawy lub z innego polskiego lotniska na wybranej trasie.

Ile kosztuje wynajem TBM 850

Stawka zaczyna się od 2300 EUR za godzinę lotu. Godzinny przelot kosztuje od 3500 EUR, dwugodzinny od 5000 EUR, trzygodzinny od 7000 EUR. Lot z Warszawy do Wrocławia czy Wilna wychodzi od 3500 EUR, do Tallinna od 5000 EUR, do Zurychu od 6000 EUR, do Genewy od 6500 EUR, a do Londynu od 7500 EUR. To cena za cały samolot, bez względu na liczbę osób.

Cena obejmuje samolot, pilota i paliwo. Osobno płaci się opłaty lotniskowe i handling, podatki od pasażerów w krajach, które je pobierają, catering, odladzanie zimą oraz dolot samolotu, jeśli stacjonuje poza Polską. Przy niewielkiej liczbie TBM w czarterze dolot bywa długi, a przy powrocie po kilku dniach porównujemy koszt postoju z noclegami pilota z kosztem dwóch pustych przelotów.

TBM 850 czy PC-12, TBM 940 lub Citation M2: podobne samoloty

Klient, który pyta o TBM, zwykle porównuje go z większym samolotem turbośmigłowym, z nowszą wersją tej samej rodziny albo z małym odrzutowcem.

Rezerwacja lotu

Do wyceny potrzebujemy trasy, daty i godziny wylotu, liczby osób i opisu bagażu. Jeśli lot wypada po zmroku, napisz to od razu, bo wtedy szukamy tylko operatora z zatwierdzeniem SET-IMC.

Najczęściej zadawane pytania

• • Ile kosztuje lot TBM 850 z Warszawy?

  • Przelot do Wrocławia lub Wilna kosztuje od 3500 EUR, do Zurychu od 6000 EUR, do Nicei od 7000 EUR za cały samolot w jedną stronę. Stawka godzinowa zaczyna się od 2300 EUR; opłaty lotniskowe i podatki od pasażerów dolicza się osobno.

• • Ile osób zabierze ten samolot?

  • Najwyżej pięć przy jednym pilocie: cztery w kabinie i jedną w kokpicie. W praktyce najlepiej podróżują trzy lub cztery osoby, bo przy pełnych zbiornikach samolot zabiera około 422 kg razem z pilotem.

• • Czy na pokładzie jest toaleta?

  • Zwykle nie. Zamykaną toaletę Daher oferuje jako opcję w nowszych samolotach serii TBM 900, a w TBM 850 jej standardowo nie ma. Przy locie dłuższym niż dwie godziny warto to wziąć pod uwagę albo zaplanować krótki postój.

• • Czy lot samolotem z jednym silnikiem jest bezpieczny?

  • Samolot jest certyfikowany do lotów według przyrządów w dzień i w nocy. Przepisy UE pozwalają jednak wozić pasażerów komercyjnie w nocy i w chmurach tylko operatorom z zatwierdzeniem SET-IMC, które wymaga monitorowania silnika, dodatkowego wyposażenia i procedur awaryjnych. Przy rezerwacji sprawdzamy, czy operator je ma.

• • Dlaczego trudno znaleźć TBM do czarteru?

  • Bo większość egzemplarzy ma prywatnych właścicieli, którzy latają nimi sami. Wynająć można tylko samolot operatora z certyfikatem przewoźnika lotniczego, a takich TBM w Europie jest niewiele. Gdy żaden nie jest dostępny w dogodnym miejscu, proponujemy Pilatusa PC-12 albo mały odrzutowiec.

Doradca jest dostępny przez całą dobę, siedem dni w tygodniu. Zadzwoń pod numer +357 96 407 410, napisz na WhatsApp lub na adres flight@private-jets.pl.