TBM 930 to wersja francuskiego samolotu TBM 900 z kokpitem Garmin G3000 sterowanym ekranami dotykowymi. Płatowiec, silnik PT6A-66D, kabina i osiągi są takie same jak w TBM 910, który ma prostszą awionikę G1000 NXi. Ten model nie jest już produkowany: zastąpił go TBM 940, a z tej rodziny w produkcji pozostają TBM 960 i TBM 980.
Kabina ciśnieniowa mieści czterech pasażerów w fotelach klubowych, a przy jednym pilocie piątego obok niego. Samolot leci do 611 km/h i z Warszawy dociera do Nicei w 3:01 h, do Olbii w 3:16 h. W Europie większość TBM to samoloty prywatne lub firmowe, a licencję na przewóz czarterowy ma tylko część operatorów. Przy zapytaniu szukamy więc konkretnego egzemplarza, a gdy go brak, proponujemy podobny samolot.

Część pasażerska to cztery fotele zwrócone do siebie parami, za nimi przestrzeń bagażowa. Cała kabina ciśnieniowa, z kokpitem, ma 4,05 m długości, 1,21 m szerokości i 1,22 m wysokości, więc przypomina wnętrze dużego samochodu, a nie odrzutowca. Wsiada się przez szerokie drzwi z boku kadłuba. W tej wersji Daher zmienił kształt foteli i zagłówków, a wnętrze wykańczano drewnem albo włóknem węglowym, z metalowymi uchwytami i progami. Tylne fotele można zdjąć, gdy potrzeba miejsca na większy bagaż.
Toaleta to opcja Elite Privacy, którą zamawiało się do nowych samolotów. W tylnej części kabiny jest ławka, którą elektrycznie rozkładana ścianka z drzwiami zamyka w osobny przedział. Egzemplarz z tą opcją przewiezie czterech pasażerów, bez niej toalety nie ma wcale. Kuchni ani stewardesy nie ma, posiłki zamawia się na zimno. Internet jest rzadkością i zależy od wyposażenia. Śmigło słychać w kabinie wyraźnie, głośniej niż silniki odrzutowca.
| Wysokość kabiny | 1,22 m |
| Szerokość kabiny | 1,21 m |
| Długość kabiny | 4,05 m z kokpitem |
| Miejsca | 4 w kabinie i 1 obok pilota |
| Toaleta | tylko z opcją Elite Privacy |
| Kuchnia | brak |
| Dostęp do bagażu w locie | tak |
| Wi-Fi | zależy od egzemplarza, zwykle brak |

Według producenta bagaż ma łącznie około 0,99 m³, z czego większość jest za tylnymi fotelami, w kabinie ciśnieniowej, a mały luk z przodu ładuje się z zewnątrz. Przy czterech pasażerach mieszczą się małe walizki i torby, przy dwóch pasażerach i zdjętych fotelach także narty, torby golfowe czy wózek dziecięcy. Duże twarde walizki trudno ułożyć za fotelami, lepiej sprawdzają się miękkie torby.
Dopuszczalna masa bagażu to 230 kg w układzie z czterema fotelami i 135 kg z sześcioma. Granicę wyznacza też łączny ładunek: 636 kg przy niepełnym tankowaniu i 404 kg przy pełnych zbiornikach, w obu przypadkach z pilotem. Przy dłuższych lotach, na przykład do Barcelony, lepiej zabrać mniej bagażu, niż ryzykować postój na tankowanie.
TBM 930 osiąga 611 km/h na wysokości 8534 m, a jego pułap to 9449 m (31 000 stóp). Zasięg 3204 km dotyczy oszczędnej prędkości 467 km/h, jednego pilota i 45-minutowej rezerwy; przy 604 km/h spada do 2667 km. Na poziomie morza start z przeszkodą 15 m wymaga 726 m, lądowanie 741 m. Według producenta nawet na lotnisku położonym na wysokości około 2400 m, przy temperaturze o 30 stopni wyższej od standardowej, samolotowi wystarcza około 1200 m pasa. Dlatego dobrze radzi sobie na wysoko położonych lotniskach, takich jak Samedan w Engadynie.
Kokpit G3000 ma trzy szerokie ekrany i dotykowy panel sterowania. Pakiet e-copilot dodaje wskaźnik kąta natarcia, ochronę przed przeciągnięciem i utratą stateczności oraz tryb awaryjnego zniżania, który przy spadku ciśnienia w kabinie i braku reakcji pilota sprowadza samolot niżej. Dla pasażera nie zmienia to wygody, ale zwiększa margines bezpieczeństwa w locie z jednym pilotem.
Lot komercyjny samolotem jednosilnikowym w nocy lub w chmurach unijne przepisy dopuszczają tylko u operatora z zatwierdzeniem SET-IMC. Operator musi wykazać niezawodność silnika w światowej flocie, śledzić jego parametry, mieć dodatkowe wyposażenie, takie jak drugie niezależne źródło prądu i radar pogodowy, oraz procedury lądowania przymusowego. Inni operatorzy latają z pasażerami tylko w dzień i przy dobrej widoczności. Pilot, który leci sam w takich warunkach, musi mieć co najmniej 700 godzin nalotu na samolotach.
Tabela obejmuje dwanaście tras bez międzylądowania, od krajowego lotu do Wrocławia po Barcelonę. Samolot wystartuje też z innych polskich lotnisk, np. z Krakowa, Poznania czy Gdańska, a także z mniejszych lotnisk z paliwem do silników turbinowych.
Ceny w jedną stronę za cały samolot z załogą, bez opłat lotniskowych i podatków od pasażerów. Czas lotu liczymy po ortodromie z Warszawy, z doliczeniem kołowania, startu i podejścia.
| Kierunek z Warszawy | Odległość | Czas lotu | Cena za samolot |
|---|---|---|---|
| Wrocław (WRO) | 305 km | 1:01 h | od 3500 EUR 15 000 PLN |
| Wilno (VNO) | 396 km | 1:11 h | od 3500 EUR 15 000 PLN |
| Szczecin (SZZ) | 436 km | 1:15 h | od 4000 EUR 17 000 PLN |
| Ryga (RIX) | 563 km | 1:30 h | od 4000 EUR 17 000 PLN |
| Tallinn (TLL) | 841 km | 2:00 h | od 5000 EUR 22 000 PLN |
| Zurych (ZRH) | 1031 km | 2:22 h | od 6000 EUR 26 000 PLN |
| Mediolan (LIN) | 1134 km | 2:33 h | od 6000 EUR 26 000 PLN |
| Genewa (GVA) | 1261 km | 2:47 h | od 6500 EUR 28 000 PLN |
| Nicea (NCE) | 1390 km | 3:01 h | od 7000 EUR 30 000 PLN |
| Londyn (LTN) | 1455 km | 3:09 h | od 7500 EUR 32 000 PLN |
| Olbia (OLB) | 1525 km | 3:16 h | od 7500 EUR 32 000 PLN |
| Barcelona (BCN) | 1870 km | 3:55 h | od 9000 EUR 39 000 PLN |
Orientacyjny koszt lotu tym samolotem na wybranej trasie z Polski pokaże kalkulator poniżej.
Za godzinę lotu operatorzy liczą od 2300 EUR. Krótki lot do godziny kosztuje od 3500 EUR, dwie godziny od 5000 EUR, trzy od 7000 EUR. Według tabeli przelot z Warszawy do Wilna to wydatek od 3500 EUR, do Tallinna od 5000 EUR, do Genewy od 6500 EUR, do Londynu lub Olbii od 7500 EUR. Cena dotyczy całego samolotu, więc w przeliczeniu na czterech pasażerów wypada korzystnie. Przy krótkich trasach stawka za godzinę wychodzi wyższa, bo kołowanie, start i podejście trwają tyle samo bez względu na długość lotu.
Stawka obejmuje samolot, pilota i paliwo. Do rachunku dochodzą opłaty lotniskowe i handling, podatki od pasażerów, catering, zimą odladzanie, a jeśli samolot stacjonuje za granicą, także dolot do Polski. Przy powrocie po kilku dniach porównujemy postój z noclegami pilota i dwa puste przeloty.

Najczęstsze alternatywy to bliźniacze wersje TBM i najmniejsze odrzutowce w podobnej cenie za trasę.
Napisz, skąd i dokąd lecisz, kiedy, ile osób leci i co zabierasz. Jeśli lot wypada wieczorem albo trwa ponad trzy godziny, zaznacz to, bo wpływa to na wybór operatora i egzemplarza.
Najwyżej pięć przy jednym pilocie: czterech w kabinie, jedna osoba w kokpicie. W samolocie z toaletą Elite Privacy lecą cztery osoby. Na dłuższych trasach realny limit to trzy osoby z lekkim bagażem.
Tylko egzemplarze z opcją Elite Privacy, w której tylna ławka zamienia się w zamykany przedział z toaletą. Pozostałe nie mają toalety, dlatego przed lotem dłuższym niż dwie godziny pytamy operatora o wyposażenie.
Na wielu górskich lotniskach tak. Według producenta nawet na wysokości około 2400 m i w upale wystarcza mu około 1200 m pasa. Lotnisko Samedan z pasem 1800 m, położone na wysokości ponad 1700 m, jest dla niego osiągalne; o lotach na altiporty, jak Courchevel, decydują osobne uprawnienia operatora i pilota.
Samolot jest certyfikowany do lotów z jednym pilotem w dzień i w nocy, a pakiet e-copilot chroni przed przeciągnięciem i ma tryb awaryjnego zniżania. W nocy i w chmurach lot czarterowy jest możliwy tylko u operatora z zatwierdzeniem SET-IMC, co sprawdzamy przed rezerwacją.
Doradca jest dostępny przez całą dobę, siedem dni w tygodniu. Zadzwoń pod numer +357 96 407 410, napisz na WhatsApp lub na adres flight@private-jets.pl.
Ekspert lotnictwa odpowie na wszystkie Twoje pytania dotyczące lotnictwa biznesowego i lotów prywatnych. Pomożemy Ci porównać i wybrać najlepszy odrzutowiec biznesowy na Twój lot.